Budget 2026: ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026-27 ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਸਿਗਰਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਢਾਂਚਾ 1 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ, ਸਿਗਰਟਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 28% GST ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸੈੱਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਹ 2017 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੁਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਿਗਰਟਾਂ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੈੱਸ, ਅਤੇ 40% ਵੱਧ GST ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਢਾਂਚੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਟੈਕਸ ਤਿਕੋਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਰੇ ਬੋਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
10 ਰੁਪਏ ਵਾਲੀ ਸਿਗਰੇਟ ਕਿੰਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਗੀ
ਸਿਗਰਟਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ ₹10 ਦੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸਿਗਰਟ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ₹2 ਤੋਂ ₹3 ਦੀ ਨਵੀਂ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਗਰਟ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹12 ਤੋਂ ₹13 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਅਸਲ ਅਸਰ ਉਦੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਪੈਕ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ। 10 ਸਿਗਰਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਕ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ ₹100 ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਲਗਭਗ ₹130 ਤੋਂ ₹140 ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੈ।
ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਿਗਰੇਟ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ
ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਿਗਰਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਿਗਰਟਾਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 65-70 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਸਿਗਰਟਾਂ 'ਤੇ ਹੁਣ ਲਗਭਗ ₹3.6 ਤੋਂ ₹4 ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ ਦੀ ਵਾਧੂ ਡਿਊਟੀ ਲੱਗੇਗੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, 70-75 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਸਿਗਰਟਾਂ ਲਗਭਗ ₹5.4 ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਗੈਰ-ਮਿਆਰੀ ਜਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸਿਗਰਟਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮਾਰ ਪਈ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ 'ਤੇ ₹8.50 ਦੇ ਟੈਕਸ ਵਾਧੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਿਗਰਟਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸਿਗਰਟ ਰੂਪ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ₹15 ਤੋਂ ₹18 ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦੇ ਸਨ, ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ₹70 ਤੋਂ ₹72 ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ: ਸਿਗਰਟਾਂ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ।