Cyber Fraud Alert : ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਦਾਅਵੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਕੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਗੁਆ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 5 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਦੇ ਬਦਲੇ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਅਕਤੀ ਠੱਗਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਗਵਾ ਬੈਠਾ।
ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ?
ਦਰਅਸਲ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਸੈਕਟਰ-8 ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ 5 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਦੇ ਬਦਲੇ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਕਾਲ ਕੀਤੀ। ਫੋਨ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ 5 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਮੰਗੀ। ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਨੋਟ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੋਟ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਿਲਣਗੇ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ GST, ਏਅਰਪੋਰਟ ਫੀਸ, ਸੇਲ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰਜ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ₹1,02,267 ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਕਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ।
ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਵਾਇਰਲ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਸੱਚਾਈ?
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਿ 5 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਦੇ ਬਦਲੇ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਿਲਣਗੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠਾ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਰਕਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
RBI ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੇ ਦਾਵਿਆਂ 'ਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰੋ।ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ।ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕ ਜਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਇਰਲ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਜੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕੀ ਕਰੋ?
ਤੁਰੰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ Cyber Crime Portal 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਰੋਕੇ ਜਾ ਸਕਣ। ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਰਸੀਦਾਂ, ਚੈਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਬੂਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।