Diesel Price Hike : ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਸਾਲ 2027 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਸਟਾਕ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਗੜਿਆ ਸੰਤੁਲਨ
ਪੈਰਿਸ ਸਥਿਤ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਏਜੰਸੀ (IEA) ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਵੀ ਦੇਣ ਤਾਂ ਵੀ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਘੱਟ ਹੈ। ਜੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਰਿਫਾਈਂਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਮੁੜ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਥੋਕ ਕੀਮਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ 220 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਕੀਮਤ 200 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਰਮੀ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਆਖ਼ਰ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਸੰਕਟ?
ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਰਿਫਾਈਂਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਸਟਾਕ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ?
ਜੇਕਰ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਫਿਲਹਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।