New Labour Codes 2026: ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਅਕਸਰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੰਮ ਦਾ ਬੋਝ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇੰਨੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵੇਂ ਲੇਬਰ ਕੋਡ (New Labour Code) ਦੇ ਤਹਿਤ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਨਕਦੀਕਰਨ (Leave Encashment) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੁਣ ਹਰ ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਵਾਧੂ ਛੁੱਟੀ ਨੂੰ ਨਕਦ (Encashment) ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਛੁੱਟੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।
New Labour Codes ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੁਣ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਛੁੱਟੀ ਨੂੰ ਨਕਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ (OSH) ਕੋਡ, 2020 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਛੁੱਟੀ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ 30 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੁੱਟੀ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਧੂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ 45 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 30 ਦਿਨ ਜੋੜੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਕੀ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ।
ਮੰਨ ਲਓ ਤੁਸੀਂ ਛੁੱਟੀ ਮੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੌਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 30 ਦਿਨ ਵਾਲੀ ਲਿਮਿਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ (48 ਘੰਟੇ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ (F&O) ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ, 'ਅਰਨਡ ਲੀਵ' ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣ ਲਈ 240 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ 180 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਰਨਡ ਲੀਵ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਕਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੋਗੇ।