Home Loan : ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਹੋਮ ਲੋਨ (Home Loan) ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਕਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਰਾਹਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਲੋਨ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਲੋਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਕਰਨ 'ਤੇ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਪੇਮੈਂਟ ਚਾਰਜ (Prepayment Charges) ਨਹੀਂ ਵਸੂਲ ਸਕਣਗੇ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਫਲੋਟਿੰਗ ਵਿਆਜ ਦਰ (Floating Interest Rate) 'ਤੇ ਲੋਨ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲੋਨ ਪ੍ਰੀਪੇਮੈਂਟ?
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਾਹਕ ਆਪਣੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਿਸ਼ਤ (EMI) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪਣੀ ਬਚਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲੋਨ ਦੀ ਕੁਝ ਰਕਮ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਲੋਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਪੇਮੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਾਹਕ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਲੋਨ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੈਲੈਂਸ ਟਰਾਂਸਫਰ (Balance Transfer) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸਨ ਨਿਯਮ?
ਜੂਨ 2012 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਂਕ ਫਲੋਟਿੰਗ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਾਲੇ ਹੋਮ ਲੋਨ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਕਾਉਣ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪੈਨਲਟੀ ਵਸੂਲਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਚਾਰਜ ਲੋਨ ਦੀ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਦਾ 1 ਤੋਂ 4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ ਪਰ ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ RBI ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਫਲੋਟਿੰਗ ਰੇਟ ਵਾਲੇ ਹੋਮ ਲੋਨ 'ਤੇ ਫੋਰਕਲੋਜ਼ਰ ਚਾਰਜ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਈ 2014 ਵਿੱਚ ਇਹ ਛੋਟ ਗੈਰ-ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਲਏ ਗਏ ਹੋਰ ਫਲੋਟਿੰਗ ਰੇਟ ਟਰਮ ਲੋਨ ਤੱਕ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1 ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ
RBI ਨੇ 2 ਜੁਲਾਈ 2025 ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਪੇਮੈਂਟ ਚਾਰਜ ਸਬੰਧੀ ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜੋ 1 ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੈਂਕ ਅਤੇ NBFC ਵਰਗੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਲਏ ਗਏ ਫਲੋਟਿੰਗ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਾਲੇ ਲੋਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰੀਪੇਮੈਂਟ ਚਾਰਜ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੀਆਂ।
ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗਾਹਕ ਆਪਣੀ ਬਚਤ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲੋਨ ਵਾਪਸ ਕਰੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ। ਬੈਂਕ ਇਸ ਛੋਟ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਲਾਕ-ਇਨ ਪੀਰੀਅਡ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹੋਮ ਲੋਨ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ RBI ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੋ।