How To Keep Lizards Away : ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਘੱਟ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ? ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਯੋਗ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਉਸ ਕਮਰੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ
ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਛਰ, ਮੱਖੀਆਂ, ਮਕੜੀਆਂ, ਚੀਂਟੀਆਂ, ਪਤੰਗੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਉਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ।
ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਲਦੀ ਰਹਿਣਾ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਲਣ ਵਾਲੀ ਟਿਊਬਲਾਈਟ, LED ਜਾਂ ਬਲਬ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਵੀ ਦੀਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਛੱਤ 'ਤੇ ਉਸੇ ਥਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਮੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ
ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਾਥਰੂਮ ਹੈ, ਪਾਈਪ ਵਿੱਚੋਂ ਹਲਕਾ ਰਿਸਾਅ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀਲਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੁਕਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਥਾਂ ਹੋਣਾ
ਸਟੋਰ ਰੂਮ, ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੁਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਲਮਾਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਫਰਨੀਚਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਜਾਂ ਪਰਦਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਦਿਨ ਭਰ ਲੁਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰੋਂ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦਾ ਆਸਾਨ ਰਸਤਾ
ਜੇ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸੁਰਾਖ ਜਾਂ ਗੈਪ ਹਨ, ਤਾਂ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਘਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕੋ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਰਸਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਫਲ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਾਰਨ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਫਲਾਂ ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਫਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇੰਡੋਰ ਪੌਦੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਢੱਕ ਕੇ ਜਾਂ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ?
ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਨਾ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੱਛਰਾਂ ਜਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਲ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਲਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਮੋਨੇਲਾ (Salmonella) ਵਰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਰਸੋਈ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਵੱਧ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਉੱਥੇ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕੋ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ?
ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰਾਂ, ਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਰੱਖੋ।ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਗਾ ਕੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।ਪਾਣੀ ਦਾ ਰਿਸਾਅ ਤੁਰੰਤ ਠੀਕ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨਾ ਬਣਨ ਦਿਓ।ਦੀਵਾਰਾਂ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਜਾਂ ਗੈਪ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਲ ਕਰੋ।ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਕਬਾੜ ਇਕੱਠਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।ਫਲ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ।ਜੇ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਦਾ ਮਲ ਦਿਖੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕੀਟਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕੋ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗਣ, ਤਾਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਨੇੜੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਲੁਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।