ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਇੰਨਾ ਅਜੀਬ ਅਤੇ ਅਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ ਕਿ ਕਤਰ ਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਵਿਚੋਲੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਨ।

Continues below advertisement

ਸੂਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਗੱਲਬਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਸਰੋਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਸਾਰੇ ਏਜੰਡੇ ਬਿੰਦੂ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਖ ਨੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ।"

ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਅਫਗਾਨ ਪੱਖ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਮੰਗ ਨੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਗ਼ੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Continues below advertisement

ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਖ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਟੀਟੀਪੀ (ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਗੇ। ਅਫਗਾਨ ਟੀਮ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਸਿਰਫ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਅਫਗਾਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਪਰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਗਰੰਟੀ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ।" ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੋਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਬਦਲ ਲਿਆ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਫਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਾਲਿਬਾਨ (ਟੀਟੀਪੀ) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਠੋਸ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਟੀਪੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਭਿਆਨਕ ਝੜਪਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। 2021 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਹਿੰਸਾ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਕਤਰ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਵਿੱਚ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਬਾਅਦ ਦਾ ਦੌਰ ਕਿਸੇ ਸਾਂਝੇ ਹੱਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ।