ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਿਆ ਸੰਘਣਾ ਧੂੰਆਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਟੋਰੰਟੋ ਦੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਧੂੰਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਟੋਰੰਟੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖਰਾਬ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਟੋਰੰਟੋ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਸਮਾਗਮ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੀਫਾ ਫੈਨ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਨਾਥਨ ਫਿਲਿਪਸ ਸਕੁਏਅਰ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਟੋਰੰਟੋ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਰਜਨਟੀਨਾ-ਇੰਗਲੈਂਡ ਮੈਚ ਦੀਆਂ ਵਾਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਮੋਟੀ ਪਰਤ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ-ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਇਸ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇੰਟਰਏਜੰਸੀ ਫਾਰੈਸਟ ਫਾਇਰ ਸੈਂਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 836 ਤੋਂ ਵੱਧ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 194 ਅੱਗਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਰਥਵੈਸਟ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼, ਓਂਟਾਰੀਓ ਅਤੇ ਕਿਊਬੈਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੀਬ 3,500 ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 48 ਲੱਖ ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੰਗਲ ਸੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਧੂੰਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ?
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮ ਹਵਾ ਅਤੇ ਧੂੰਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਹ ਧੂੰਆਂ 'ਜੈੱਟ ਸਟ੍ਰੀਮ' ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਵਾਵਾਂ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਹਵਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੱਧ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਣੇ 'ਹੀਟ ਡੋਮ' ਨੇ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਧੂੰਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹੇਠਲੇ 48 ਰਾਜਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਧੂੰਆਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਉਤਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧੂੰਆਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ?
ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਵਿੱਚ PM2.5 ਨਾਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਖਮ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਣ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਜਲਨ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ, ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਲੋੜੀ ਬਾਹਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ, ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਫਿਲਟਰ ਵਾਲੇ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਜਾਂ ਏਅਰ ਪਿਊਰੀਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ।