Causes Of Swollen Feet : ਜੇ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਸੋਜ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ

Causes Of Swollen Feet : ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਰਨ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਠੀਕ ਫਿੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ

Causes Of Swollen Feet

Causes Of Swollen Feet : ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਰਨ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਠੀਕ ਫਿੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੁੱਤਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਾਰਣ ਸਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਜ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਐਡੀਮਾ (Edema) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਤੰਤਰ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਗੁਰੁਤਵਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਟਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੜਬੜ ਹੈ।

ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਦਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਪੰਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਖੂਨ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਗੁਰਦਿਆਂ (ਕਿਡਨੀ) ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਨਮਕ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਗੁਰਦੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੈਰਾਂ, ਟਖਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੋਜ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਜਿਗਰ (ਲਿਵਰ) ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਗਰ ਐਲਬਿਊਮਿਨ (Albumin) ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰਿਸਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜਿਗਰ ਸਿਰੋਸਿਸ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਐਲਬਿਊਮਿਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡੀਪ ਵੇਨ ਥ੍ਰੋਮਬੋਸਿਸ (Deep Vein Thrombosis - DVT) ਵਰਗੀ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਥੱਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਸੋਜ , ਦਰਦ ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਇਹ ਖੂਨ ਦਾ ਥੱਕਾ ਟੁੱਟ ਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਘੱਟ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੂਜਨ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਿਆਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।