ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ YouTube ਸਿਰਫ਼ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਕਮਾਈ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹਰ ਨਵਾਂ ਕ੍ਰੀਏਟਰ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ 1 ਕਰੋੜ ਵਿਊਜ਼ ਹੋਣ ‘ਤੇ YouTube ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ ਸਮਝੀਏ।
YouTube ਕਮਾਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ YouTube ਖੁਦ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ (Ads) ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰੀਏਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੀਡੀਓ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਹੀ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਮਾਈ ਨੂੰ Ad Revenue ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ CPM (ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਊਜ਼ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ) ਅਤੇ RPM (ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਊਜ਼ ‘ਤੇ ਕ੍ਰੀਏਟਰ ਦੀ ਅਸਲ ਕਮਾਈ) ਵਰਗੇ ਫੈਕਟਰ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
CPM ਅਤੇ RPM ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
CPM ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ Cost Per Mille, ਯਾਨੀ 1000 ਵਿਊਜ਼ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨਦਾਤਾ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਹੀਂ RPM ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ Revenue Per Mille, ਮਤਲਬ 1000 ਵਿਊਜ਼ ‘ਤੇ ਕ੍ਰੀਏਟਰ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ CPM ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ RPM ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
1 ਕਰੋੜ ਵਿਊਜ਼ ‘ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਜੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 1 ਕਰੋੜ ਵਿਊਜ਼ ‘ਤੇ YouTube ਤੋਂ ਲਗਭਗ 8 ਲੱਖ ਤੋਂ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰਕਮ ਫਿਕਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕੁਝ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੁਝ ਦੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੀ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਟੈਂਟ ਫਾਇਨੈਂਸ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਜਾਂ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਹਾਈ ਵੈਲਯੂ ਕੈਟੇਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਮਾਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਮਾਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ?
YouTube ਦੀ ਕਮਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਊਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ, ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ Engagement ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਊਜ਼ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਮਾਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ AdSense ਹੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਜਰੀਆ ਨਹੀਂ
ਕਈ ਵੱਡੇ YouTubers ਸਿਰਫ਼ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਡੀਲਜ਼, ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ, ਅਫਿਲੀਏਟ ਮਾਰਕੇਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਡੀਲਜ਼ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ AdSense ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।