Raksha Bandhan : ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮੌਕੇ ਆਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੜੀ, ਮਿਠਾਈ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਛੋਟ ਦਿਖਾ ਕੇ ਠੱਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਭੁਗਤਾਨ ਪੰਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਤਾਲਮੇਲ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਠੱਗ ਵੀ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਅਜ਼ਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਮੈਸੇਜ ਅਤੇ ਵਟਸਐਪ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਛੋਟ, ਮੁਫ਼ਤ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਅਸਲੀ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਰਗੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਰੱਖੜੀ 'ਤੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਠੱਗੀ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਤਾਂ ਲੈ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਮਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸੇ ਬਹਾਨੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਫ਼ਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ ਫਰਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ। ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਬਦਲਾਅ, ਗਲਤ ਸਪੈਲਿੰਗ ਜਾਂ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਪਤਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਪਤੇ ਵਿੱਚ HTTPS ਅਤੇ ਤਾਲੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਲੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਪਤਾ ਖੁਦ ਲਿਖ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹੋ ਜਾਂ ਸਬੰਧਤ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਤੁਰੰਤ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾ ਕਰੋ
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ 70 ਜਾਂ 80 ਫੀਸਦੀ ਛੋਟ ਵਰਗੇ ਆਫ਼ਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਸੌਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਸਤਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਂਚ ਲਓ। ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ, CVV, OTP ਜਾਂ UPI PIN ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਵਾਧੂ ਸਹੂਲਤ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ।
ਠੱਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਚੁੱਕੋ ਇਹ ਕਦਮ
ਜੇ ਆਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪੈਸੇ ਕੱਟ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਤੁਰੰਤ 1930 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ। ਭੁਗਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੁਨੇਹਾ, ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਸਬੂਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਜਲਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।