Sleep Deprivation Effects: ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 7 ਤੋਂ 8 ਘੰਟੇ ਸੌਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੱਜ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਦਫਤਰੀ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਕਾਰਨ, ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਮਾ ਕੀ ਹੈ? ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਿਨਾਂ ਸੋਏ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੀਮਾ ਹੈ?ਵਿਗਿਆਨ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਨੀਂਦ ਲਏ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨੈਤਿਕ ਨਿਯਮ ਦੇ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਘਾਤਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ, ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਮਲਾ ਲਗਭਗ 11 ਦਿਨ ਬਿਨਾਂ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੈ।
1964 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ
ਦਸੰਬਰ 1963 ਅਤੇ 8 ਜਨਵਰੀ, 1964 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੈਂਡੀ ਗਾਰਡਨਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ 11 ਦਿਨ ਅਤੇ 25 ਮਿੰਟ, ਲਗਭਗ 264.4 ਘੰਟੇ ਜਾਗਦਿਆਂ ਰਹਿ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਰੈਂਡੀ ਨੇ ਕੌਫੀ, ਚਾਹ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਟਾਸਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨੀਂਦ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਵਿਲੀਅਮ ਡਿਮੈਂਟ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਨੇਵੀ ਡਾਕਟਰ ਜੌਨ ਰੌਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 1986 ਵਿੱਚ ਰੌਬਰਟ ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਨੇ 18 ਦਿਨ ਅਤੇ 21 ਘੰਟੇ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿ ਕੇ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਿਹਤ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
24 ਤੋਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ 'ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਲੀਪ' ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਗਣ ਦੇ ਹਰ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੀਡੀਸੀ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 24 ਘੰਟੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੋਚਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਖੂਨ ਵਿੱਚ 0.10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਲਕੋਹਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ 36 ਤੋਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਦਿਮਾਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਲੀਪ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਦਾ ਦਿਮਾਗ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ।
ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ 72 ਘੰਟੇ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਸੁਤਿਆਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੈਂਡੀ ਗਾਰਡਨਰ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਲੜਖੜਾਹਟ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ, ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਭਰਮ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਸੁਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ?ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਡਾਕਟਰੀ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿਮਾਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੌਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਜੈਨੇਟਿਕ ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਰ ਜਿਸਨੂੰ ਘਾਤਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਨਸੌਮਨੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
