How Summer Heat Affects Lung Health: ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਾ 46-47 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਅਰਾਮੀ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦਮਾ, ਪੁਰਾਣੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪਲਮਨਰੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਐਲਰਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ, ਹਵਾ ਦੀ ਨਮੀ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਧੂੜ, ਛੋਟੇ ਕਣ ਅਤੇ ਧੂੰਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਪਮਾਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪੈਂਦਾ ਫੇਫੜਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਪਟਨਾ ਦੇ ਔਰੋ ਸੁਪਰਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਅੰਜਲੀ ਸੌਰਭ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ, ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨਾਲੀ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਦਰ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਅਰਾਮੀ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਮੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪਲਮਨਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਜਲਣ ?
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਮੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰੀ, ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਸੀਨਾ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੁੱਕਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉੱਚ ਨਮੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਐਲਰਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਓਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਧੂੰਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੰਘ, ਘਰਘਰਾਹਟ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਅਤੇ ਦਮੇ ਦੇ ਦੌਰੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲਾ ਮੌਸਮ ਦਮੇ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਾਹ ਨਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਰਾਣੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪਲਮਨਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਘ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਬਲਗ਼ਮ ਉਤਪਾਦਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਦਿੱਕਤ?
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ, ਸਮੋਕਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼, ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗਰਮੀ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਘਰਘਰਾਹਟ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਨੀਲੇ ਬੁੱਲ੍ਹ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਇਲਾਜ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਬਚਾਅ ਕਰ ਸਕਦੇ?
ਡਾਕਟਰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ, ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਬੰਦ ਰੱਖੋ, ਪਰਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਮੋਕਿੰਗ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।