ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੂੰਹ ਦੀ ਸਿਹਤ (oral health) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਾਪੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ। ਅਕਸਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਬਰਸ਼ ਕਰਾਉਣਾ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਇਸੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ ਨਿਮਿਸ਼ਾ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਡਾ. ਨਿਮਿਸ਼ਾ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੰਦ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਸਹੀ ਆਦਤ ਪਾਓਗੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਡੈਂਟਲ ਹਾਈਜੀਨ (ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ) ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਲਏਗਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਪਹਿਲੇ ਦੰਦ ਤੋਂ ਹੀ ਬਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ
ਡਾ. ਨਿਮਿਸ਼ਾ ਅਰੋੜਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੰਦ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਪੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੰਦ ਆ ਜਾਣਗੇ, ਤਦੋਂ ਬਰਸ਼ ਕਰਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਸੋਚ ਗਲਤ ਹੈ।
ਦੰਦ ਨਿਕਲਦੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਕਣ ਚਿਪਕਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ 'ਚ ਸੜਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੰਦ ਆ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਬਰਸ਼ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਟੂਥਬ੍ਰਸ਼ ਚੁਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਟੂਥਬ੍ਰਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਨਿਮਿਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਬਰਸ਼ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਰਸ਼ਿੰਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦੀ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੌਫਟ ਬ੍ਰਿਸਲ (ਨਰਮ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ) ਬਰਸ਼ ਚੁਣੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਜੁਕ ਮਸੂੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਕੁਝ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਰਸ਼ ਫੜਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਪੇ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਰਸ਼ ਕਰਵਾਉਣ।
ਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫਲੋਰਾਈਡ ਵਾਲਾ ਟੂਥਪੇਸਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਅਕਸਰ ਕਈ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਫਲੋਰਾਈਡ-ਫ਼ਰੀ ਟੂਥਪੇਸਟ ਠੀਕ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਡਾ. ਨਿਮਿਸ਼ਾ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਨ ਡੈਂਟਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ADA) ਦੀ ਨਵੀਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਲੋਰਾਈਡ ਵਾਲਾ ਟੂਥਪੇਸਟ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਟੂਥਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰਾਈਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਵੀ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰੇ।
ਫਲੋਰਾਈਡ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕੇਵਿਟੀ (ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸੜਨ) ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਟੂਥਪੇਸਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਿੰਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਡਾਕਟਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ ਕਿ ਟੂਥਪੇਸਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨੀ (grain size) ਟੂਥਪੇਸਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਟਰ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨੀ (pea size) ਟੂਥਪੇਸਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Disclaimer: ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।