ਕੀ ਹੈ ਸਿੱਖ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ?

By: ਏਬੀਪੀ ਸਾਂਝਾ | Updated at : 28 Dec 2016 07:47 PM (IST)

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਥ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਮੁਤਾਬਕ ਅਰਦਾਸ ਸਿੱਖ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮ ਨਿਤਨੇਮ ਦੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਗਮੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ''ਇੱਕ ਓਂਕਾਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ।। ਸ੍ਰੀ ਭਗੌਤੀ ਜੀ ਸਹਾਇ ... ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ, ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ'' 'ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ, ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਗਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਦਾਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਪਹਿਲਾ ਦੋਹਰਾ ''ਸ੍ਰੀ ਭਗੌਤੀ ਜੀ ਸਹਾਇ' ਵਾਲਾ ਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ 295 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਸਿੰਘ ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਬੰਦ-ਬੰਦ ਕੱਟ ਕੇ ਅਤੇ ਚਰਖੜੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋਹਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਅਰਦਾਸ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ 500 ਸਾਲ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਨੇ ਲਿਖੀ ਸੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੁਖਤਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਫਿਰ 1932 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦਾ ਖਰੜਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਖਰੜਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ 1945 ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਪੰਥ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਵਜੋਂ ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਥ ਦਾ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ।

1947 ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਦਾਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪਹਿਰਾ, ''ਹੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਪੰਥ ਦੇ ਸਦਾ ਸਹਾਈ ਦਾਤਾਰ ਜੀਉ, ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੇ, ਜਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪੰਥ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖੁੱਲੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਦਾਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਦਾਨ ਖਾਲਸਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ੋ'' ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਇਹ ਮੁਕੰਮਲ ਰੂਪ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।

ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ 'ਕੁੱਜੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸਮੁੰਦਰ' ਵਾਂਗ ਵਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਸਿੱਖ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਹੈ। ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਿੱਖ ਹਿਰਦੇ ਵਲੂੰਧਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਅਖੌਤੀ ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Published at : 28 Dec 2016 07:47 PM (IST)

Follow Breaking News on abp LIVE for more latest stories and trending topics. Watch breaking news and top headlines online on abp News LIVE TV

ਕੀ ਹੈ ਸਿੱਖ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ?

ਸਬੰਧਤ ਖ਼ਬਰਾਂ

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖ਼ਬਰਾਂ