ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਆਤੰਕੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਫੋਰਥ ਸੈਡਿਊਲ (Fourth Schedule) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਤੰਕੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਐਂਟੀ-ਟੈਰਰਿਜ਼ਮ ਐਕਟ (Anti-Terrorism Act) ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਵਿਅਕਤੀ ਖਿਲਾਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ।
ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ?
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਜੌਇ ਫੋਰਮ 2025 ਦੌਰਾਨ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ, “ਇਹ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਹਰ ਕੋਈ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।”
ਇਸ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ। ਸਲਮਾਨ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾ ਇਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਸਲਮਾਨ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਜਾਣਬੂਝ ਕੇ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ।
ਸਲਮਾਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ‘ਤੇ ਬਲੂਚ ਨੇਤਾ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾ ਮੀਰ ਯਾਰ ਬਲੂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦਾ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਛੇ ਕਰੋੜ ਬਲੂਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਹਿਚਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਨਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਅਮ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।”
ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਂਤ ਖਣਿਜ਼ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਧਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੜਾ ਰਾਜ ਹੈ।
ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗਵਾਦਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸੀ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਿਕ ਕੌਰੀਡੋਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਕਸਰ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਗਭਗ 46% ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਿਰਫ 1.5 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 6% ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 70% ਲੋਕ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਬਲੂਚ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਦਭਾਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚ ਪਦਾਂ 'ਤੇ ਬਲੂਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ BLA ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ
4 ਜਨਵਰੀ 2025: BLA ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ 43 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
1 ਫਰਵਰੀ 2025: ਅਰਧਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 18 ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।
12 ਮਾਰਚ 2025: ਟ੍ਰੇਨ ਹਾਈਜੈਕ, ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 200 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ।
16 ਮਾਰਚ 2025: ਬੱਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 90 ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
6 ਮਈ 2025: ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 6 ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
7 ਮਈ 2025: ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ 12 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।