ਕਿਤਾਬ ਖੋਲ਼੍ਹਣ ਵੇਲੇ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਨੀਂਦ, ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਕਿਉਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਆਲਸ?

ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਿਤਾਬ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਲਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਉਬਾਸੀਆਂ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Sleep While Reading

ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਅੱਖਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੱਖਾਂ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਆਰਾਮ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਦਿਮਾਗ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਨਾ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਥਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਿਸ਼ਾ ਔਖਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਦਿਮਾਗ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਨੀਂਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 7-8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਥਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਨੀਂਦ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Continues below advertisement

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰੀਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਸਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਲੇਟਣਾ, ਸਿਰਹਾਣੇ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ, ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਵੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਅਜਿਹੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਹੌਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਕੁਰਸੀ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇੱਕ ਬੋਝ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਧਿਆਨ ਭਟਕ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।