ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ Ethanol? ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤ 'ਚ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਤਿਆਰ
Ethanol From Sugarcane: ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਾਣੋ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਤੋਂ ਈਥਾਨੌਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Continues below advertisement

Sugarcane
Continues below advertisement
1/6
ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਈਥਾਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਜਾਂ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਟਾਈ ਕਰਕੇ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਵੱਡੇ ਡੱਬਿਆਂ ਜਾਂ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2/6
ਰਸ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਣਵਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਯੀਸਟ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਮੀਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੂਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੱਕਰ ਨੂੰ ਅਲਕੋਹਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਰੀ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੱਚਾ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲਾ ਤਰਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3/6
ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਤਰਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਸਟਿਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਲਕੋਹਲ ਭਾਫ਼ ਬਣ ਕੇ ਉੱਪਰ ਉੱਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਡੈਂਸ ਕਰਕੇ ਭਾਵ ਕਿ ਠੰਡਾ ਕਰਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4/6
ਡਿਸਟਿਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਨਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਕਾ ਕੇ ਐਬਸੋਲਿਊਟ ਅਲਕੋਹਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਰ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਫਿਊਲ-ਗ੍ਰੇਡ ਈਥਾਨੌਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਉਤਪਾਦ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਫਿੱਟ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5/6
ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਇਹ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਡਾਇਰੈਕਟ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈਥਾਨੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਨਤ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਬਾਇਲਰ, ਡਿਸਟਿਲੇਸ਼ਨ ਕਾਲਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਹੀ ਫੈਕਟਰੀ ਜਾਂ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੈਟਅੱਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Continues below advertisement
6/6
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਸਦੇ ਸਖ਼ਤ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਬਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਲਾਇਸੈਂਸਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਾਈਡ ਪਲਾਂਟਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Published at : 03 Jun 2026 01:36 PM (IST)