ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਫਿਟਨੈਸ ਸਿਰਫ ਸਿਹਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਟ੍ਰੈਂਡ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਿਕਸ ਪੈਕ ਐਬਸ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਮੈਰਾਥਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਡਾਈਟ ਪਲਾਨਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਜ਼ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਫਿਟਨੈਸ ਜਨੂਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਪਰੋਡਕਟਿਵਨ ਸਮਰੱਥਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰੀਰਕ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਊਰਜਾ ਦੀ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Reproductive System) ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਫਾਇਦੇ?
ਡਾ. ਕਸ਼ਿਤਿਜ ਮੁਰਦੀਆ ਨੇ TOI ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਸਰਤ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ, ਹਾਰਮੋਨਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਰਮਿਆਨੀ ਕਸਰਤ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੋਟਾਪਾ, ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ।
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ?
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਖ਼ਤ ਡਾਈਟ ਪਲਾਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਕਸ਼ਿਤਿਜ ਮੁਰਦੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਆਰਾਮ ਦੀ ਘਾਟ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ?
ਯੂਐਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਦੀ ਖੋਜ ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਨਨ ਹਾਰਮੋਨਸ ਅਤੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕੈਲੋਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਇਸਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਨਨ ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਨਿਯਮਿਤ ਮਾਹਵਾਰੀ ਜਾਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਕਸ਼ਿਤਿਜ ਮੁਰਦੀਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਅਤੇ ਓਵੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਦਿੱਕਤ?
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟੋਸਟੇਰੋਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ, ਢੁਕਵਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਢੁਕਵੀਂ ਨੀਂਦ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦੇਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।