Alcohol in Winter : ਠੰਢ 'ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਰਦੀ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੱਚ
Alcohol in Winter : ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਚੱਲਦੀ ਆ ਰਹੀ
Alcohol in Winter : ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਚੱਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਠੰਢ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਠੰਢ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੱਚ।
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਗਰਮ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਗਰਮਾਹਟ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਖ਼ੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗਰਮ ਖ਼ੂਨ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਵੱਲ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਪਮਾਨ ਘਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ 37 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਾਪਮਾਨ 35 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਾਈਪੋਥਰਮੀਆ (Hypothermia) ਨਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਆਪਣੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗਰਮੀ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਪਾਉਂਦਾ। ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਰਾਹੀਂ ਗਰਮੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਹੋਰ ਘਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਕੰਬਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੰਬਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਬਚਾਅ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਤੇ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਠੰਢ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਿੰਨਾ ਠੰਢਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਠੰਢ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਠੰਢ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਕਿੰਨੀ ਸਹੀ?
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲੋਕ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਈਪੋਥਰਮੀਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ?
ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਸਮਾਨ ਹੇਠਾਂ, ਛੱਤ 'ਤੇ ਜਾਂ ਠੰਢੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੌਂ ਜਾਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਘੱਟ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਜਾਂ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨੁਕਸਾਨ
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ: ਸ਼ਰਾਬ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।
- ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣਾ: ਸ਼ਰਾਬ ਨੀਂਦ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ: ਨਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਦਿਲ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ 'ਤੇ ਅਸਰ: ਸ਼ਰਾਬ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
