ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁਕਾ ਚੁੱਕਿਆ ਭਾਰਤ, ਅੱਜ ਵੀ ਹਰ ਬੂੰਦ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ
Pakistan Water Crisis: ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਡੈਮ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਗਲਾ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
Pakistan Water Crisis: ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਕਰਜ਼ੇ ਤੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਬਦਤਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਇਸ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਰ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਤਰਸਣਗੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਨ ਯਾਦ ਆਉਣਗੇ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਈ ਪਿਆਸਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਲਈ ਕਿਉਂ ਤਰਸਦਾ ਹੈ।
ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਤਦ੍ਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਨਦੀ 'ਤੇ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਤਲੁਜ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੰਧ ਜਲ ਸੰਧੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਨਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਹਿੰਦ ਨਹਿਰ, ਭਾਖੜਾ ਮੇਨ ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨਹਿਰ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿੱਬਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਇਹ ਨਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਪੱਛਮ-ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੋਈ, ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭੇਡੀਆਂ ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (9.3 ਮੀਲ) ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਆਸਤ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਰੱਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਰ ਬੂੰਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।






















