Salt and Salary: ਕੀ ਹੈ ਲੂਣ ਤੇ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਸੰਬੰਧ, ਕੀ ਸੱਚ 'ਚ ਲੂਣ ਦੇਣਾ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ?

Salt and Salary: ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਮਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਮਿਹਨਤਾਨੇ ਵਜੋਂ ਲੂਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

Salt and Salary

ਤਨਖਾਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਤਨਖਾਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?

  ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਮਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਮਿਹਨਤਾਨੇ ਵਜੋਂ ਲੂਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਲੂਣ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ' ਵਰਗੀਆਂ ਕਹਾਵਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। 

ਇਸਤੋਂ ਇਲਵਾ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਮਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਪਲੀਨੀ ਦਿ ਐਲਡਰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਨੈਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਲੂਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤਨਖਾਹ ਸ਼ਬਦ ਇਸੇ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਨਖਾਹ ਸ਼ਬਦ ਲੂਣ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੋਲਜਰ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ sal dare ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਲੂਣ ਦੇਣ ਤੋਂ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਨੂੰ ਸੈਲੇਰੀਅਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਤੋਂ ਤਨਖਾਹ ਸ਼ਬਦ ਬਣਿਆ ਹੈ।

 ਨਾਲ ਹੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਨਖਾਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 10,000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ 6,000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਲੂਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਊਟੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਤਨਖਾਹ ਵਜੋਂ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਲੂਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੂਣ ਦਾ ਵਪਾਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਨਖਾਹ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। 

ਇਬਰਾਨੀ ਕਿਤਾਬ ਏਜ਼ਾਰਾ ਵਿਚ 550 ਅਤੇ 450 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੂਣ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੂਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਲੂਣ ਤੇ ਉਸਦਾ ਹੀ  ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਰਾਜ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।