ਯੋਗ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ: ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੋੜ ਰਹੀ ਪਤੰਜਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ?

ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

PATANJALI

Source : Abp Live

ਅੱਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਤੰਜਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 

ਪਤੰਜਲੀ ਯੋਗਪੀਠ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਸੰਸਥਾਨ ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੈਦਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਤੰਜਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਯੋਗਾ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। 

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਹੁਨਰ, ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਵੀ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇੱਥੇ ਬੀਐਸਸੀ, ਬੀਐਨਵਾਈਐਸ (ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਨੈਚਰੋਪੈਥੀ ਐਂਡ ਯੋਗਿਕ ਸਾਇੰਸ) ਤੇ ਪੀਜੀ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵਰਗੇ ਕੋਰਸ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗੁਰੂਕੁਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਾਸਰੂਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰ, ਲੈਬ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।''

ਪਤੰਜਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ, ''ਸਵੇਰੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੋਗਾ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਤਕਰਮ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਫਿਰ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 10 ਵਿਭਾਗ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਾਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਯੁਰਵੇਦ ਖੋਜ ਤੇ ਯੋਗ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ।''

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਲ 30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 

ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇੱਥੇ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਬਾਰੇ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਪਤੰਜਲੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਚਕਰਮ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਲੈਬ ਟੈਸਟ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ, ਹੋਸਟਲ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।''