Canada Election Results: ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਭਾਰਤ-ਕੈਨੇਡਾ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਪਏਗਾ ਅਸਰ ?
ਦਰਅਸਲ, ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
Canada Election Results: ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫੈਡਰਲ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ (Mark Carney ) ਤੇ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਯੋਗੀ ਹਾਂ।
ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਓਟਾਵਾ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਾਫ਼ੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਦਰਅਸਲ, ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ-ਭਾਰਤ ਸਬੰਧ "ਅਤਿ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ" ਸਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ 51ਵਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਵਿਗੜੇ ਸੀ ਭਾਰਤ ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ?
ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਦਈਏ ਕਿ ਜੂਨ 2023 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ (Hardeep Singh Nijjar) ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਿੱਚ "ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਟਾਂ" ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਟਰੂਡੋ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2023 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਕੈਨੇਡਾ ਸਬੰਧ ਆਪਣੇ ਨਿਘਾਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ।
ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ, ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਛੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਿੱਝਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦੌਰੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਗਮੀਤ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਵੀ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ
ਹੁਣ, ਟਰੂਡੋ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਿੱਖ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਟਰੂਡੋ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਨੇਤਾ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ (Jagmeet Singh) ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (NDP) ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਐਨਡੀਪੀ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਭਾਰਤ-ਕੈਨੇਡਾ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 18 ਲੱਖ ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਤੇ 10 ਲੱਖ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 3% ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4,27,000 ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸਮਝੌਤਾ
ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 2023 ਵਿੱਚ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ CAD 13.49 ਬਿਲੀਅਨ (83 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੂਟਨੀਤਕ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸਮਝੌਤਾ (CEPA) ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਰਨੀ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਟਰੂਡੋ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲੇ ਰੁਖ ਤੋਂ ਹਟਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, CEPA ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ-ਕੈਨੇਡਾ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ 2023 ਵਿੱਚ, ਦੁਵੱਲੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਪਾਰ 13.49 ਬਿਲੀਅਨ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ AI, ਫਿਨਟੈਕ, ਹਰੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਮੁੜ ਖਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਚੀਨ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨਾਲੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਦੱਸਿਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਸਾਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਸਾਡਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਸਕੇ।
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
