ਗਰਮੀ ਵਧਦਿਆਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਨੇਰੀ-ਤੂਫਾਨ, ਸਮਝੋ ਮੌਸਮ ਦੇ ਬਦਲਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਰੇਤ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 60 ਤੋਂ 70 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਹਵਾ ਹਲਕੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਗਰਮ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੌਸਮ ਅਕਸਰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅੱਗ ਉਗਲਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਸਟੀਕ ਗਣਿਤਿਕ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਹਨੇਰੀ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਬਣਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੁੱਪ ਸਿੱਧਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਰੇਤ, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਡਾਮਰ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ 60 ਤੋਂ 70 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਰਮ ਸਤ੍ਹਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਹਵਾ 40 ਤੋਂ 44 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ ਗਰਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹਵਾ ਹਲਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਹਵਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵੈਕਿਊਮ ਭਾਵ ਕਿ ਹਵਾ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲੋਅ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜੋਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਚ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਗੁੱਬਾਰੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਹਵਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਭੱਜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖਲਾਅ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਠੰਡੀ, ਭਾਰੀ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀ ਹੈ।
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਬੱਦਲ
ਜਦੋਂ ਗਰਮ, ਨਮੀਂ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਨਮੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤੂਫਾਨੀ ਬੱਦਲ, ਜੋ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ 10 ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਇੰਨਾ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਵਾਵਾਂ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਤੂਫਾਨੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਗੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਰਗੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤੀਬਰ ਟੱਕਰ ਅਤੇ ਰਗੜ ਬੱਦਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਥਿਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰਜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਚਮਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗੜ੍ਹੇ ਵੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
Before You Go
Explosion in Pakistan Railway Station: Pak ਕਵੇਟਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਧਮਾਕਾ, 25 ਮੌਤਾਂ, ਦਰਜਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ!
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
