Animals: ਅਜਿਹੇ ਜਾਨਵਰ ਜੋ ਹਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਚੋਂ ਵੀ ਦੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਲੋਕ
Animals-ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਜਾਨਵਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਗੈਂਡੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੇਨਡੀਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਜਾਨਵਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ੇਰ, ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਗੈਂਡੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੇਨਡੀਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ 104 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਅਤੇ 553 ਜੰਗਲ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸੈਲਾਨੀ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਜਾਨਵਰ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ 'ਚ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।ਇਕ-ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 3700 ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਚੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 3700 ਆਸਾਮ ਦੇ ਕਾਂਜੀਰੰਗਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਸ਼ਆਈ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਗਿਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਫਰੀਕੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। 1990 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 284 ਸੀ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਕਾਰਨ 2020 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 794 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 70 ਫੀਸਦੀ ਚੀਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਾਰੀਦਾਰ ਚੀਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ 50 ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਚੀਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੋਨ ਚਿੜੀਆ ਜਾਂ ਗ੍ਰੇਡ ਇੰਡੀਅਨ ਬਸਟਾਰਡ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਛੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਚੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ 11 ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੰਛੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਰ ਪੂਛ ਵਾਲਾ ਮਕਾਕ, ਵਾਂਡਾਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਪੂਛ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੂਲੇ ਮੂੰਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 3 ਤੋਂ 4 ਹਜ਼ਾਰ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਰਲ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹੰਗਲ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੈੱਡ ਹੌਰਨਬਿਲ ਦੀ ਉਪ-ਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਅਕਸਰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ 150 ਹੈ।
ਨੀਲਗਿਰੀ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੱਕਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਲਗਭਗ 6500 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਇਹ ਘਾਟ ਵਿਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਨੀਲਗਿਰੀ ਅਤੇ ਅਨਾਮਲੀ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਦੇ ਇਰਾਵੀਕੁਲਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ 'ਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੇਨਡੀਅਰ ਹਿਰਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਿੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਸਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨਹਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਧਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੀ 800 ਬਾਰਾਂ ਸ਼ੇਰ ਹਨ। ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿੰਗ ਕੋਬਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਬਰਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਡੇਮਾਨ ਕੋਬਰਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਡਾਲਫਿਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਡਾਲਫਿਨ ਅਕਸਰ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
