ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਲਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਿਰੰਗਾ ?
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਸੀ ਪਰ ਤਿਰੰਗਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਲਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
15 ਅਗਸਤ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਯਾਨੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਤਿਰੰਗਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਿਰੰਗਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਲਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸਨੂੰ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਜਾਂ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਮੁਗਲ ਇਮਾਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਕੀ ਹੈ।
ਤਿਰੰਗਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਲਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ 1857 ਤੱਕ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਝੰਡਾ ਲਗਾਇਆ। ਜਦੋਂ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫ਼ਸੀਲ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਹਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਇੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਆਮ ਇਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਮੁਗਲ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸਮਾਰਕ ਹਨ ਪਰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਵੈਮਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਇਹ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ?
ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਕਿਲਾ-ਏ-ਮੁਬਾਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1638 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
