Ghudchadi Ritual : ਲਾੜਾ ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਸ ਰਸਮ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੀ ਹੈ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ
Ghudchadi Ritual : ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਬਾਰਾਤ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਡ-ਬਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ, ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨੱਚਣ-ਗਾਉਣ ਵਿਚਕਾ
Ghudchadi Ritual : ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਬਾਰਾਤ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਡ-ਬਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ, ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨੱਚਣ-ਗਾਉਣ ਵਿਚਕਾਰ ਸਜਿਆ-ਧਜਿਆ ਦੂਲਾ ਜਦੋਂ ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪਲ ਪੂਰੇ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਝਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ, ਰਾਜਸੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਜਾਂ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਵਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਆਹ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰ ਰਸਮ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਿਹਤ, ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ। ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਉਸੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਬੰਧ ਦੂਲੇ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਵਜੋਂ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।
ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਪਰਖ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ ਜਾਂ ਫਿਟਨੈੱਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੂਲੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਰਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਦੂਲੇ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਫਿਟਨੈੱਸ ਅਤੇ ਤੰਤਰਿਕ ਤੰਤਰ (Nervous System) ਦੀ ਜਨਤਕ ਪਰਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ, ਚੰਗਾ ਬੈਲੈਂਸ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ (ਰਿਫਲੈਕਸ) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਰਾਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬੈਂਡ-ਬਾਜੇ, ਪਟਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਭੀੜ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿਚਕਾਰ ਘੋੜੀ ਦਾ ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵੇਲੇ ਦੂਲੇ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਉਸਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ
ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬੇ ਅਤੇ ਭੀੜ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਦੂਲੇ ਲਈ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਪਰਖ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਘੋੜੀ ਹੀ ਕਿਉਂ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਵਾਰੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੋੜੀ ਦਾ ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਪਸ਼ੂ ਵਿਹਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਘੋੜੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧੀਰਜ, ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਿਆਰ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਫਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਘੋੜੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਅੱਜ ਜਿੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬਾਰਾਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਡਾਕੂਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਦੂਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਬਦਲਦਾ ਰੂਪ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੂਲੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦੂਰੀ ਲਈ ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਰਸਮ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਮਹੱਤਤਾ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਹੁਕਮ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਥੋਪਿਆ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਦੂਲੇ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਸਿਹਤ, ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀਡੀਓ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ABP ਸਾਂਝਾ ਦੇ YouTube ਚੈਨਲ ਨੂੰ Subscribe ਕਰ ਲਵੋ। ABP ਸਾਂਝਾ ਸਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ, ਕੂ, ਸ਼ੇਅਰਚੈੱਟ ਅਤੇ ਡੇਲੀਹੰਟ 'ਤੇ ਵੀ ਫੋਲੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
