Aditya-L1 Solar Mission: ਕਿੱਥੋਂ ਲਾਂਚ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਤੱਕ ਜਾਵੇਗਾ ਆਦਿਤਿਆ-L1, ਪੜ੍ਹੋ ਪੂਰਾ ਰੂਟ
ISRO Solar Mission : ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ 'ਇਸਰੋ' ਨੂੰ 'ਆਦਿਤਿਆ-ਐਲ1' ਨਾਮਕ ਸੂਰਜੀ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਚ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਣਗੇ। ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਆਦਿਤਿਆ-L1 ਦਾ ਰੂਟ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ISRO Aditya L1 Mission: ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁਲਾੜ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੂਰਜ ਮਿਸ਼ਨ 'ਆਦਿਤਿਆ-ਐਲ1' 2 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਰਿਸਰਚ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਇਸਰੋ) ਨੇ ਆਦਿਤਿਆ-ਐਲ1 ਲਾਂਚ ਦੀ ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਕਾਰਨ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਹੋਈ 'ਚੰਦਰਯਾਨ-3' ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਫਲ ਸਾਫਟ-ਲੈਂਡਿੰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਉਪਲੱਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਉਤਰ ਸਕਿਆ, ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਆਦਿਤਿਆ-ਐੱਲ1 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਕਾਫੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਮੀਦਾਂ ਵੀ ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 15 ਲੱਖ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਦਿਤਿਆ-L1 ਦੇ ਲਾਂਚ ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ Lagrange-1 (L1) ਤੱਕ, ਆਓ ਇਸ ਦੇ ਰੂਟ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ।
ਆਦਿਤਿਆ-ਐਲ1 ਨੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਲਾਂਚ?
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ 'ਸਪੇਸਪੋਰਟ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨ ਇੱਥੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿਤਿਆ-ਐਲ1 ਨੂੰ ਵੀ 2 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11.50 ਵਜੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਪੋਲਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਵਹੀਕਲ (PSLV-C57) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਜਾਵੇਗਾ ਆਦਿਤਿਆ-L1?
ISRO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਿਤਿਆ-L1 ਨੂੰ 'ਲੈਗਰੇਂਜ' ਪੁਆਇੰਟ 1 ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਹਾਲੋ ਆਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। Lagrange ਪੁਆਇੰਟ 1 ਦਾ ਮਤਲਬ L1 ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋਸੇਫ ਲੁਈਸ ਲੈਗਰੇਂਜ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੈਗਰੇਂਜ ਪੁਆਇੰਟ (L1, L2, L3, L4, L5) ਹਨ। ਸੂਰਜ-ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਭੇਜੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। L1 ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਕੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਰੋ ਇਸ ਨੂੰ L1 'ਤੇ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਆਦਿਤਿਆ-L1 ਦਾ ਰੂਟ?
ਇਸਰੋ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਪੀ.ਐੱਸ.ਐੱਲ.ਵੀ.-ਸੀ57 ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਆਦਿਤਿਆ-ਐੱਲ1 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੰਧ 'ਚ ਰੱਖੇਗਾ। ਕੁਝ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਆਦਿਤਿਆ-L1 ਦੀ ਔਰਬਿਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੰਡਾਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਨ-ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਨੂੰ L1 ਬਿੰਦੂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ L1 ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡ (SOI- Sphere of Influence) ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੁਰੂਤਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਦਾ ਕਰੂਜ਼ ਪੜਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਪੜਾਅ 'ਚ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਬਹੁਤ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ L1 ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਾਲੋ ਆਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਕੋਟਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ L1 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 4 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਣਗੇ।
ਇਹ ਵਾਹਨ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਪੇਲੋਡ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਮੌਸਮ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕੇ।
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
