ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਨਫਿਟ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ? ਰਿਸਰਚ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨਫਿਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਛੱਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸਰਚ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵਾਹਨ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨਫਿਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਛੱਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸਰਚ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਖੋਜ ਸਪ੍ਰਿੰਗਰਜ਼ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਪੋਲਿਊਸ਼ਨ ਰਿਸਰਚ ਜਰਨਲ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਸਰਚ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਚ ਡੀਜ਼ਲ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਸਰਚ ਦਿੱਲੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਗਈ।
7.5 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਅਨਫਿਟ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ
ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਰਜਿਸਟਰਡ 460 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ BS-III ਨਿਕਾਸੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ 9 ਸਾਲ ਜਾਂ 1,25,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਬਾਅਦ ਅਣਫਿੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ BS-IV ਨਿਕਾਸੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਤਲਬ 7.5 ਸਾਲ ਜਾਂ 95,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਿਕਾਸੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਰਿਸਰਚ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਧੀਨ ਕੰਟਰੋਲ (ਪੀਯੂਸੀ) ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਣਫਿੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ BS-III ਨਿਕਾਸੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਅਣਫਿੱਟ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 9 ਸਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਲਈ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ BS-IV ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਅਣਫਿੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਉਮਰ 7.5 ਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ BS-VI ਨਿਕਾਸੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਨੀਤੀ 'ਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਬਦਲਾਅ
ਰਿਸਰਚ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਭਿਨਵ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਰੀਆਂ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 5-8% BS-III ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹਨ। BS-VI ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਾਰ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਮਰ
ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਧੀਆ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਭਾਵੇਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਈਲੇਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਾਰਾਂ BS-IV ਅਤੇ BS-III ਦੋਵਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਾਂ 'ਚ ਇੰਜਣ ਟਿਊਨਿੰਗ, ਰੈਗੂਲਰ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਅਤੇ ਐਮੀਸ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਸਹੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਡੀਜ਼ਲ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ BS-IV ਅਤੇ III ਦੋਵਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ 'ਚ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
