ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ, ਬਾਕੀ ਦਿਨ ਛੁੱਟੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਨਿਯਮ

ਫਿਲਹਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਚ ਹਫਤੇ 'ਚ 5 ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲੇਬਰ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ, ਬਾਕੀ ਦਿਨ ਛੁੱਟੀ

ਫਿਲਹਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਚ ਹਫਤੇ 'ਚ 5 ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲੇਬਰ ਕੋਡ (ਲੇਬਰ ਲਾਅ) ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਮੰਚ (World Economic Forum) ਦੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦਿੱਗਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ ਅਤੇ 3 ਦਿਨ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।

5 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਹੋਵੇ

ਸਾਲ 1926 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਧੇਰੇ ਉਤਪਾਦਕ (output) ਬਣ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੇਕਰ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ ਦੇ ਮੰਚ (World Economic Forum) ਤੋਂ ਐਡਮ ਗ੍ਰਾਂਟ (ਸੰਗਠਿਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ) ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਲਗਭਗ 100 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, 5 ਦਿਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ 100 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆਖਿਰ ਅਸੀਂ 5 ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂ? ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਗੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ 'ਤੇ ਹੋਰ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹਿਲੇਰੀ ਕੋਟਮ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਇੱਕ ਖੋਜ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਘਰੋਂ ਘੱਟ ਨਿਕਲਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇ ਸਕਣਗੇ।

ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਸਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਤੀਜੇ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ 23 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਗਈ। ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਪੇਪਰ ਦੀ ਖਪਤ 59 ਫੀਸਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।

ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਨਤੀਜੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

UAE ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਓਹੁਦ ਬਿਨ ਖਲਫਾਨ ਅਲ ਰੂਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਯੂਏਈ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 4.5 ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੰਕੜੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਸਨ। 70 ਫੀਸਦੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। 55% ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਘਟਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। 71 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।

4 ਵਰਕਿੰਗ ਡੇ ਮਾਡਲ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

WHO ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਕੜੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਐਡਮ ਗ੍ਰਾਂਟ (ਸੰਗਠਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

- WHO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ 745,000 ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਕਾਰਨ ਮਰਦੇ ਹਨ।

- ਦੁਨੀਆ ਦੀ 9 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 55 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

-ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਲੋਕ 4 ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

- ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਚਕਦਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਧਿਆ ਹੈ

- ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ

 

4-ਦਿਨ ਕੰਮ ਦੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (Companies With 4-Day Work Weeks)

ਈਕੋਟਰਸਟ ਕੈਨੇਡਾ, ਸਥਾਈ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 32 ਘੰਟੇ, ਦੇਸ਼ - ਕੈਨੇਡਾ

ਬੁਫੇਰ, ਸਥਾਈ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 32 ਘੰਟੇ, ਦੇਸ਼ - ਅਮਰੀਕਾ

ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ, ਸਥਾਈ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 32 ਘੰਟੇ, ਦੇਸ਼-ਜਾਪਾਨ

ਤੋਸ਼ੀਬਾ, ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 40 ਘੰਟੇ, ਦੇਸ਼-ਜਾਪਾਨ

Shopify, ਮੌਸਮੀ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 32 ਘੰਟੇ, ਦੇਸ਼ - ਕੈਨੇਡਾ

ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਕਰੀਬ 271 ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਹਫਤੇ 'ਚ 4 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਦਿਨ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵਾਂ ਲੇਬਰ ਕੋਡ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 12 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਫਤੇ 'ਚ ਸਿਰਫ 48 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਯਾਨੀ ਜੇਕਰ ਉਹ 1 ਦਿਨ 'ਚ 12 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਫਤੇ 'ਚ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਦਿਨ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ 4 ਨਵੇਂ ਲੇਬਰ ਕੋਡ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 44 ਕੇਂਦਰੀ ਲੇਬਰ ਐਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ 4-ਦਿਨ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਡਲ ਲਾਗੂ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।