ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਦਾ ਕੈਂਸਰ, ਤੰਬਾਕੂ ਤੇ ਮਾੜੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਨੇ ਲੱਛਣ
ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਣਾਅ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਨੀਂਦ ਤੇ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
Head and Neck Cancers: ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਹੀਨਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੈਂਸਰ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸੀਕੇ ਬਿਰਲਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਮਨਦੀਪ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਹੈ। ਬੀੜੀ, ਸਿਗਰਟ, ਹੁੱਕਾ, ਗੁਟਖਾ, ਸੁਪਾਰੀ, ਜ਼ਰਦਾ ਜਾਂ ਖੈਨੀ - ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਣਾਅ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਨੀਂਦ ਤੇ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਡਾ. ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ, ਜੀਭ, ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਚਮੜੀ, ਗਲਾ, ਟੌਨਸਿਲ, ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਨਲੀ, ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦਾ ਉੱਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਨੱਕ, ਸਾਈਨਸ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੱਡੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਅਤੇ ਪੈਰੋਟਿਡ ਗਲੈਂਡ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਨੇ ਲੱਛਣ ?
ਇਸ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਡਾ. ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਅਲਸਰ ਜੋ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜੀਭ ਜਾਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਗੰਢਾਂ, ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ ਜਾਂ ਦਰਦ, ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਗੰਢ, ਨੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜਾਂ ਕਾਲਾ ਬਲਗ਼ਮ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ?
ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ 'ਤੇ ਡਾ. ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਜ਼ਖ਼ਮ ਜਾਂ ਗੰਢ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਇਓਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਟਿਸ਼ੂ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ, ਐਮਆਰਆਈ ਜਾਂ ਪੀਈਟੀ ਸਕੈਨ ਵਰਗੇ ਟੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਫੈਲਾਅ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ 'ਤਰਲ ਬਾਇਓਪਸੀ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਵੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤੋਂ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਾਇਓਪਸੀ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕੈਂਸਰ ?
ਡਾ. ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਂਸਰ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਮਰੀਜ਼ ਤੰਬਾਕੂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਵਰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੇਜ ਕੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਇਮਿਊਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਤਰਲ ਬਾਇਓਪਸੀ ਵਰਗੇ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
