Opium Cultivtion: ਅਫ਼ੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਕਾਨੂੰਨ ? ਕੀ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਉਗਾ ਕੇ ਵੇਚ ਸਕਦੈ ?

Opium Cultivtion: ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਫ਼ੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਖੇਤਰ ਵੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ।

ਅਫ਼ੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਕਾਨੂੰਨ ?

Opium Crop In India: ਅਫ਼ੀਮ ਦਾ ਨਾਮ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ੀਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਅਫ਼ੀਮ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਮਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਾਂਚੀ 'ਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਨ, ਜੋ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਖੇਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਅਫੀਮ ਵੇਚਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਆਓ ਦੇਖੀਏ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਤੱਥ।

ਅਫ਼ੀਮ ਕੀ ਹੈ?

ਅਫ਼ੀਮ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਰਚਿਤ ਨਸ਼ੀਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਮੋਰਫਿਨ, ਲੈਟੇਕਸ, ਕੋਡੀਨ ਅਤੇ ਪੈਨਨਥ੍ਰਾਈਨ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਐਲਕਾਲਾਇਡਜ਼ ਹਨ। ਹੈਰੋਇਨ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਫਸਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ 8,000 ਤੋਂ 1,00,000 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਬੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭੁੱਕੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਜਾਣੋ

ਭੁੱਕੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 3 ਤੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਗੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਰੇ ਰੇਸ਼ੇ ਅਤੇ ਮੁਲਾਇਮ ਚਮੜੀ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਅਫੀਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਲੰਬੇ, ਡੰਡੀ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਹਿਬਿਸਕਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਟੋਰੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਫੀਮ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਵਾਦ ਚੱਖਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਬਿਊਰੋ ਤੋਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਦਸੌਰ, ਨੀਮਚ, ਕੋਟਾ, ਝਾਲਾਵਾੜ, ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ, ਭੀਲਵਾੜਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਾਸ਼ਤ ਹੇਠ ਰਕਬਾ 5,500 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਇਸੰਸ

ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤੋਂ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ, 1985 ਦੀ ਧਾਰਾ 8 ਤਹਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਬਿਊਰੋ ਤੋਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਦਰਮਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਅਫੀਮ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਸਮੈਕ, ਹੈਰੋਇਨ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੇ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਸਖ਼ਤ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ 1985 ਤਹਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 15 ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ, ਧਾਰਾ 24 ਤਹਿਤ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਦੋ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 31ਏ ਤਹਿਤ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ।