ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਕਿਤਾਬ ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਕਿੱਥੇ ਰੱਖੀ ਹੈ ਇਹ ਕਿਤਾਬ

Oldest Printed Book : ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਚਲੀ ਆ

World Oldest Printed book

Oldest Printed Book : ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਛਪੀ ਕਿਤਾਬ ਕਿਹੜੀ (World's Oldest Printed Book)  ਹੈ? ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ...

 

ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਪੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਡਾਇਮੰਡ ਸੂਤਰ (Diamond Sutra) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 868 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ 1900 ਵਿੱਚ ਮੋਗਾਓ ਗੁਫਾਵਾਂ  (Mogao Caves) ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਦੁਨਹੁਆਂਗ ਨੇੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੋਧੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਕਰੋਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 5 ਮੀਟਰ ਹੈ।

 

The Diamond Sutra from Dunhuang is the oldest dated printed ‘book’ in the world, produced #OTD in 868 AD. It was found in a holy site called the Mogao (Peerless) Caves or the ‘Caves of a Thousand Buddhas’.
Learn more here: https://t.co/r1BqhGGWlL

📑Shelfmark Or.8210/P.2 pic.twitter.com/AbQnJ7Zd5S

— The British Library (@britishlibrary) May 11, 2021

ਕਿੱਥੇ ਰੱਖੀ ਹੈ ਇਹ ਕਿਤਾਬ 

 

ਡਾਇਮੰਡ ਸੂਤਰ (Diamond Sutra) ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੋਧੀ ਗ੍ਰੰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਅਸਲ ਕਾਪੀ ਲੰਡਨ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਵੁੱਡਬਲਾਕ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

 

ਕੀ ਹੈ ਵੁੱਡਬਲਾਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ  

ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਲਾਕ ਉੱਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਕਰੀ ਕਰਨਾ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿਆਹੀ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਦਬਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਡਾਇਮੰਡ ਸੂਤਰ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਮ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ , ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੋਧੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।