ਵੇਦ, ਯੋਗ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸੰਗਮ: ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਪਤੰਜਲੀ ਗੁਰੂਕੁਲਮ
ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਗੁਰੂਕੁਲਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਵੇਦਾਂ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਦੌੜ ਨੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਤੰਜਲੀ ਗੁਰੂਕੁਲਮ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਮੁੱਲਾਂ, ਵੇਦਾਂ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਲ ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂਕੁਲ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਵੇਦ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਸਿੱਖਦੇ ਸਨ। ਧਿਆਨ, ਯੋ
ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ, "ਅੱਜ, ਪਤੰਜਲੀ ਗੁਰੂਕੁਲਮ ਉਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇਵਪ੍ਰਯਾਗ, ਯੋਗਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਪਤੰਜਲੀ ਯੋਗਪੀਠ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਆਸਣ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਗਣਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਾਰਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।"
ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਤੰਜਲੀ ਗੁਰੂਕੁਲਮ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਸਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਤੋਂ ਬਚਾਏਗੀ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ। ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਜ਼ਾਰ-ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਰੂਕੁਲ ਮੁੱਲ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"
ਪਤੰਜਲੀ ਯੋਗਪੀਠ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਯਤਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਗੁਰੂਕੁਲਮ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮਾਪੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੈਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਗਿਆਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"
ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ, "ਗੁਰੂਕੁਲਮ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਯਤਨ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂਕੁਲਮ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜੁੜ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਹੈ।"
Education Loan Information:
Calculate Education Loan EMI
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
