ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਨਾਲ ਹੱਸ ਕੇ ਫਾਂਸੀ ਦਾ ਰੱਸਾ ਚੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼ਹੀਦ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਅੱਜ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸੱਚ, ਜਾਣੋ ਰਾਜਗੁਰੂ ਬਾਰੇ ਰੌਚਕ ਤੱਥ

Shaheed Rajguru jayanti: ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦਾ ਅੱਜ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦਾ ਜਯੰਤੀ

Shaheed Rajguru jayanti: ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦਾ ਅੱਜ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹੇ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੈ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਹਰੀ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ੂਟਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਵਣ ਦੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਿਵ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਰਾਜਗੁਰੂ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1908 ਨੂੰ ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਖੇੜਾ ਪਿੰਡ (ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨਗਰ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਨਰਾਇਣ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਰਵਤੀ ਬਾਈ ਸੀ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਹ ਬੱਚਾ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਕਰੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਨਿਕਲਿਆ।

ਰਾਜਗੁਰੂ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਚਹੇਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਘਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦਿਨਕਰ 'ਤੇ ਆ ਗਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਗੁਰੂ ਛੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਦਿਨਕਰ ਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਆਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ। ਰਾਜਗੁਰੂ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਤੋਂ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ। ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰਹਿਤ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਲੋਕਮਾਨਿਆ ਤਿਲਕ ਨੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਾਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਗੁਰੂ ਤੀਸਰੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਮਾਨਯ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕਮਾਨਯ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਵਰਗੇ ਦਲੇਰ ਬੱਚੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਰਾਜ ਦਾ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ 
ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਦਿਨਕਰ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਉਂ ਸਿੱਖੇ। ਸਾਲ 1924 ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਦਿਨਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਕ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਘਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਭਾਬੀ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਗੁਰੂ ਫਿਰ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਸਿਕ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਾਵਰਗਾਂਵਕਰ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਸੀ।

ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਲਈ ਐਚਐਸਆਰਏ ਦਾ ਮੈਨ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਂਡਰਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿਚ ਰਾਜਗੁਰੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 17 ਦਸੰਬਰ 1928 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਫਸਰ ਏਐਸਪੀ ਜੌਹਨ ਸਾਂਡਰਸ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਦਫਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਤਾਂ ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਪੋਸਟਰ ਚਿਪਕਾਏ ਗਏ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਉਥੋਂ ਪੁਣੇ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹੇ।

ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਜਗੁਰੂ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲਚਾਲ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਾਂਡਰਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਜਾਸੂਸਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ 30 ਸਤੰਬਰ 1929 ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਸਪੁੱਤਰ ਰਾਜਗੁਰੂ ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਮਰ ਰਹੇਗਾ।