ਪੜਚੋਲ ਕਰੋ

Currency Printing Cost: ਇੱਕ ਨੋਟ ਛਾਪਣ 'ਚ ਕਿੰਨਾ ਖਰਚ ਕਰਦੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ, ਜਾਣ ਲਓ ਜਵਾਬ

Currency Printing Cost: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰੰਸੀ ਛਾਪਣਾ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੋਟ ਛਾਪਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

By : ABP Sanjha | Updated at : 12 Jan 2026 08:25 PM (IST)

RBI Printing Cost

1/6

ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਛਾਪਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ₹10 ਦੇ ਨੋਟ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਲਈ ਲਗਭਗ ₹0.96 ਦਾ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ₹100 ਦੇ ਨੋਟ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਲਈ ਲਗਭਗ ₹1.77 ਦਾ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ₹200 ਅਤੇ ₹500 ਵਰਗੇ ਉੱਚ ਮੁੱਲ ਦੇ ਨੋਟ ਆਪਣੇ ਉੱਨਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧੇਰੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

2/6

ਇਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ₹500 ਦੇ ਨੋਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹2.29 ਤੋਂ ₹2.65 ਤੱਕ ਹੈ। ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ₹2000 ਦਾ ਨੋਟ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ₹3.54 ਤੋਂ ₹4.18 ਪ੍ਰਤੀ ਨੋਟ ਸੀ।

3/6

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਨੋਟ ਬਹੁਤ ਸਸਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। 20 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹0.95 ਹੈ ਅਤੇ 50 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹1.13 ਹੈ।

4/6

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਛਾਪਣ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ₹6,372.8 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 25% ਦਾ ਵਾਧਾ ਸੀ।

5/6

ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਨੋਟ ਨਾਸਿਕ, ਦੇਵਾਸ, ਮੈਸੂਰ ਅਤੇ ਸਲਬੋਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮਿੰਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੋਟ ਮੁਦਰਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

6/6