ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਨੇ ਵੱਖ?

Old Map of India: ਇਹ ਤੱਥ ਅਕਸਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕਈ ਵਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਤੱਥ ਸਹੀ ਹੈ?

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਨੇ ਵੱਖ?

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਇਹ ਤੱਥ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਅਖੰਡ ਭਾਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਣਨ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਵੰਡ ਹੋਈ ਹੈ...

ਪਾਕਿਸਤਾਨ

ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਵੰਡ ਹੋਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਏ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼

ਅੱਜ ਦਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਸਮੇਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਇਹ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਏ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦੀ ਰੇਖਾ ਖਿੱਚੀ ਸੀ। ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਬਰਮਾ

ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਰਮਾ 'ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਬਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਾਲ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਬਰਮਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1937 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਇਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1937 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਅਜੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸਰਹੱਦ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਾਲ 1983 ਵਿਚ 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਸਰਹੱਦ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੁਰੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ

ਕਈ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਨੇਪਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੋਨੀਲ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।