Colitis : ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸਮਝੋ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਦੇਖੀ ਤੇ ਸੁਣੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੇਟ ਦੀ ਸੋਜ, ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
What is colitis : ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਸੁਣੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੇਟ ਦੀ ਸੋਜ, ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਗੁਦਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਇਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੇ ਕੋਲਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ 'ਚ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੋਸ਼ਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ...
ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਕੀ ਹੈ ?
ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੋਜਸ਼ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਦਾ ਅਤੇ ਕੋਲਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਂਦਰ ਦੀ ਲਾਈਨਿੰਗ ਦੇ ਸੈੱਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੈੱਲ ਬਣਨੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ ਵਿੱਚ ਫੋੜੇ (ਛਾਲੇ) ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੋਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪਸ, ਬਲਗਮ ਜਾਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੇ ਲੱਛਣ
- ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੋਸ਼ਨ (ਮਲ ਤਿਆਗ) ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
- ਪੇਟ ਦਰਦ ਅਤੇ ਕੜਵੱਲ
- ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ
- ਗੁਦੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
- ਗਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਦਾ ਤੋਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣਾ
- ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ
- ਹਰ ਸਮੇਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉੱਠ ਨਾ ਹੋਣਾ
- ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ (ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ)
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਲੱਛਣ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨ
ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 4 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
1. ਅਲਸਰੇਟਿਵ ਕੋਲਾਈਟਿਸ (Ischemic colitis) : ਇਹ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਕੁਝ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੈਕਟੀਰੀਆ। ਫਿਰ ਅਲਸਰੇਟਿਵ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਹਨ।
2. ਇਸਕੇਮਿਕ ਕੋਲਾਈਟਿਸ (Microscopic colitis) : ਜਦੋਂ ਕੋਲਨ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਆਂਦਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਚਨ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੈੱਲ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
3. ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪਿਕ ਕੋਲਾਈਟਿਸ (Microscopic colitis) : ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪਿਕ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਦੁਆਰਾ ਕੋਲਨ ਤੋਂ ਨਮੂਨਾ ਲੈ ਕੇ ਇਸਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੀ ਕੋਲਾਈਟਿਸ (Allergic colitis) : ਇਹ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਜੇਕਰ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਇਕ ਵਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Disclaimer : ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਤਰੀਕੇ, ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਝਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਏਬੀਪੀ ਨਿਊਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਲਾਜ/ਦਵਾਈ/ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
ਟਾਪ ਹੈਡਲਾਈਨ
ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਟੌਪਿਕ
